සීතාවක රාජධානිය තුළ පිහිටි විශිෂ්ටතම නිරීක්ෂණ ස්ථාන අතර වෙහෙරකඩගල යනු ඉතා වැදගත් ස්ථානයකි. එය ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ පූජනීය මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසද සැලකෙන අතර, මායාදුන්නේ රජුගේ සහ සීතාවක රාජසිංහ රජුගේ යුගයේදී පෘතුගීසි ආක්‍රමණයන්ට එරෙහිව රට ආරක්ෂා කිරීම සඳහා උපායමාර්ගික නිරීක්ෂණ හා බලකොටු ස්ථානයක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. මෙම ස්ථානය උසස් භූගෝලීය පිහිටීමක් හේතුවෙන් අවට ප්‍රදේශය පැහැදිලිව නිරීක්ෂණය කළ හැකි බැවින්, සටන් අවස්ථා හඳුනා ගැනීම, සතුරු ගමන් මාර්ග නිරීක්ෂණය කිරීම සහ ආරක්ෂාකාරී සැලසුම් සකස් කිරීම සඳහා ඉතා වැදගත් විය.

වෙහෙරකඩගල අවට පිහිටි සඳගල ප්‍රදේශය අතිශය විශාල නිම්න පද්ධතියක් සහිත ස්වාභාවික භූ දර්ශනයකි. මෙම උස් භූමියෙන් අවට ප්‍රදේශය සම්පූර්ණයෙන්ම නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර, ඉර උදාව, සඳ එළිය සහ විවිධ ස්වභාවික දර්ශන ඉතා පැහැදිලිව දැකගත හැක. එම නිසා මෙම ස්ථානය අතීතයේදී නිරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසද භාවිතා වූ බව විශ්වාස කළ හැක.

පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණවලදී මෙම ප්‍රදේශයෙන් තිරිවාණා ගල් කැබලි රැසක් හමු වී ඇත. මෙම සාධක අනුව, ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා මෙහි වාසය කළ බවට සාධක පවතින බව පෙනී යයි. එම කාලයේ මානවයා තම දඩයම් කටයුතු සඳහා ගල් මෙවලම් භාවිතා කළ අතර, පිහි, දෑකැති, ඊතල සහ අනෙකුත් මෙවලම් තිරිවාණා සහ ක්වාර්ට්ස් වැනි ගල්වලින් නිර්මාණය කර ගත් බව විශ්වාස කළ හැක.

ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයාගේ පැවැත්ම සඳහා ජලය, ආහාර සහ ආරක්ෂාව අත්‍යවශ්‍ය වූ අතර, වෙහෙරකඩගල අවට පරිසරය එම සියලු අවශ්‍යතා සපුරාලන ස්වාභාවික පරිසර පද්ධතියක් ලෙස පෙනී යයි. මෙම ප්‍රදේශයේ විවිධ කුඩා සතුන්, වල් මුවන්, ඉත්තෑවන්, තලගොයින් වැනි සතුන් දක්නට ලැබෙන අතර, එම සත්ත්ව විවිධත්වය අතීතයේදී මානව ජීවිතයට දායක වී ඇති බවද අනුමාන කළ හැක.

මානවයාගේ ආරම්භක යුගයේදී ඔහු සත්ව ලෝකයේ දුර්වලතම ජීවියෙකු වූ අතර, ශක්තිමත් ආරක්ෂක උපකරණ නොමැතිව ජීවත් වීමට සිදු විය. එම නිසා ඔහු කණ්ඩායම් ලෙස ජීවත් වීම, ආරක්ෂාව සඳහා මෙවලම් නිර්මාණය කිරීම සහ ගල්, ලී වැනි ද්‍රව්‍ය භාවිතා කර ආරක්ෂා වීම ආරම්භ කළේය. එසේම ගින්න භාවිතය සහ මෙවලම් නිර්මාණය කිරීම මානව සංවර්ධනයේ ප්‍රධාන පියවරයන් ලෙස සැලකේ.

වෙහෙරකඩගල පූජනීය භූමිය සීතාවක රාජධානියට පෙර සිටම භාවිතා වූ ස්ථානයක් විය හැකි බවද පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනුව විශ්වාස කළ හැක. මෙය සටන් නිරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක්, බලකොටුවක් සහ තොරතුරු හුවමාරු කලාපයක් ලෙසද භාවිතා වූ බවට සාධක පවතී. විශේෂයෙන්ම පහළ ප්‍රදේශවල පිහිටි මානියන්ගම වැනි ස්ථාන නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා මෙම ස්ථානය ඉතා සුදුසු උස් භූමියක් ලෙස සැලකේ.

මානියන්ගම ප්‍රදේශය සීතාවක රාජධානියේ රජ පවුල හා සම්බන්ධ ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් වූ අතර, එම ප්‍රදේශ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අවශ්‍ය තොරතුරු ලබාදීමට වෙහෙරකඩගල වැනි උස් නිරීක්ෂණ ස්ථාන උපකාරී වූ බවද අනුමාන කළ හැක.

අද වන විට වෙහෙරකඩගල යනු ඉතිහාසය, පුරාවිද්‍යාව, ස්වභාවික විද්‍යාව සහ ආගමික උරුමය එකට සම්බන්ධ වූ විශිෂ්ට ස්වාභාවික හා සංස්කෘතික උරුම ස්ථානයක් ලෙස හඳුනාගත හැක. එය අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වාම ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් ලෙස පවතින අතර, අනාගත පරපුර සඳහාද සංරක්ෂණය කළ යුතු වටිනා උරුමයකි.